ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ନ୍ୟୁଜ୍

ବ୍ୟାଙ୍ଗକ୍: ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପାଲିଓଣ୍ଟୋଲୋଜିଷ୍ଟ (ଜୀବାଶ୍ମ ବିଜ୍ଞାନୀ)ମାନେ ଦେଶର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଅବସ୍ଥିତ କାଲାସିନ୍ ପ୍ରଦେଶରୁ ଡାଇନୋସରର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ପ୍ରଜାତି ଆବିଷ୍କାର କରିଛନ୍ତି। ଶାକାହାରୀ ଶ୍ରେଣୀର ଏହି ବିଶାଳକାୟ ଡାଇନୋସରର ନାମ ‘ଉରାଗାସରସ୍ କାଲାସିନେନସିସ୍’ (Uragasaurus kalasinensis) ରଖାଯାଇଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରଜାତି ପ୍ରାୟ ୧୫ କୋଟି (୧୫୦ ମିଲିୟନ) ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।

କ୍ରିକେଟ୍ ପିଚ୍ ଭଳି ଲମ୍ବା ବେକ:

ଏହି ନୂଆ ପ୍ରଜାତିର ଡାଇନୋସରର ବେକ ଅସାଧାରଣ ଭାବେ ଲମ୍ବା ଥିଲା। ଏହାର ସମୁଦାୟ ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ ୨୦ ମିଟର (୬୬ ଫୁଟ) ଥିଲା, ଯାହାକି ପ୍ରାୟ ଏକ କ୍ରିକେଟ୍ ପିଚ୍‌ର ଲମ୍ବ ସହିତ ସମାନ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଲମ୍ବା ବେକ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେମାନେ ଗଛର ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିବା ପତ୍ର ସହଜରେ ଖାଇପାରୁଥିଲେ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଜ୍ଞାନ ପତ୍ରିକା ‘ନେଚର’ (Nature)ରେ ଏହି ଗବେଷଣା ପତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

କିପରି ହେଲା ଆବିଷ୍କାର?

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ମୁଖ୍ୟ ଲେଖକ ତଥା ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ମହାସାରାଖାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଡକ୍ଟର ଅପିରତ ନିଲଫାନାଫାନଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ:

ପୁରୁଣା ସାଇଟ୍‌ରୁ ସଫଳତା: ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ସେଠାରେ ସାପ କାତି ଭଳି କିଛି ଜୀବାଶ୍ମ ପାଇବା ପରେ ‘ଫୁ ନୋଇ’ (Phu Noi) ସାଇଟ୍ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। ଚଳିତ ଆବିଷ୍କାର ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ମିଳିଥିବା ଏକ ବଡ଼ ଜୀବାଶ୍ମ ସଂଗ୍ରହର ଅଂଶ।
ଡାଇନୋସରର ଗନ୍ତାଘର: ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଖନନ କରାଯାଇଥିବା ଜୀବାଶ୍ମ ମଧ୍ୟରୁ ୯୦% ରୁ ଅଧିକ କେବଳ ଡାଇନୋସରର ଅଂଶବିଶେଷ। ଏଠାରେ ସର୍ଭେ ଦଳକୁ ଡାଇନୋସରର ଦାନ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ହାଡ଼ ମିଳିଥିଲା।
ଏକ୍ସ-ରେ ଓ ସିଟି ସ୍କାନରୁ ଖୁଲାସା: ଡାଇନୋସରର ପିଠି ମଝିରୁ ମିଳିଥିବା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହାଡ଼ (Dorsal Vertebra)ରୁ ହିଁ ନୂଆ ପ୍ରଜାତିର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଥିଲା। ସିଟି ସ୍କାନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଏହା ‘ମାମେନଚିସରୁଡି’ (Mamenchisauridae) ପରିବାରର ସସୋରୋପଡ୍ ଡାଇନୋସର ଅଟେ।

ବିଶ୍ୱରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଆରା:

ବିଜ୍ଞାନୀ ନିଲଫାନାଫାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସିଟି ସ୍କାନରୁ ଏହି ହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ୱାଇ (Y) ଆକୃତିର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାୟୁ-କୋଠରୀ (Air-cavity structure) ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଡାଇନୋସର ପାଖରେ ନାହିଁ। ଏହା ହିଁ ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଅଲଗା କରୁଛି। ସେ ଏହି ନୂଆ ପ୍ରଜାତି ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପରେ ଏତେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ ଯେ ଖୁସିରେ ନିଜ କିବୋର୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ ବୋଲି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ଏହି ପରିବାରର ଡାଇନୋସର ଚୀନରେ ମିଳୁଥିବା ବେଳେ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଏହା ପ୍ରଥମ।

ପୂର୍ବରୁ ମିଳିଥିଲା ‘ନାଗାଟାଇଟାନ୍’:

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ମେ’ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରୁ ‘ନାଗାଟାଇଟାନ୍’ (Nagatitan) ନାମକ ଆଉ ଏକ ଲମ୍ବା ବେକ ଥିବା ଶାକାହାରୀ ଡାଇନୋସରର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଥିଲା। ଏହା ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରୁ ମିଳିଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଡାଇନୋସର, ଯାହାର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୨୭ ଟନ୍ (୯ଟି ବୟସ୍କ ଏସୀୟ ହାତୀ ସହ ସମାନ) ଏବଂ ଲମ୍ବ ୨୭ ମିଟର (୮୮ ଫୁଟ) ଥିଲା।