ଭାରତ-ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ: ଆରମ୍ଭ ହେଲା ‘ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପାର୍ଟନରସିପ୍:

ଅକଲାଣ୍ଡ (ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ): ଭାରତ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ଏକ ନୂଆ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଛୁଇଁଛି। ଶନିବାର (୧୧ ଜୁଲାଇ, ୨୦୨୬) ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ସମକକ୍ଷ କ୍ରିଷ୍ଟୋଫର୍ ଲକ୍ସନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ପରେ ଉଭୟ ଦେଶ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ‘ରଣନୀତିକ ସାଥୀ’ ବା ‘ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପାର୍ଟନରସିପ୍’ (Strategic Partnership)କୁ ଉନ୍ନୀତ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିସହିତ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାର୍ଷିକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରି ୩୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ଏକ ୫ ବର୍ଷିଆ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ୩ ଦେଶ ଗସ୍ତର ଏହା ଥିଲା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଚୀନର ବଢୁଥିବା ଦାଦାଗିରି ମଧ୍ୟରେ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ (ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ) କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏହି ଗସ୍ତର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା। ଏହି ବୈଠକରେ ୧୦ଟି ଚୁକ୍ତିନାମା ସମେତ ମୋଟ ୧୮ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।

‘ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ୨୦୩୦’ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି:

ଉଭୟ ନେତା ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ “ଭାରତ-ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପାର୍ଟନରସିପ୍: ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ଟୁ ୨୦୩୦” ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଆଗାମୀ ୪ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ବହୁ ଗୁଣିତ କରିବ। ଏହି ରୋଡମ୍ୟାପର ‘ପିଲାର-୨’ (Pillar II) ଅଧୀନରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା, ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇ ଏବଂ ସାଇବର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ:

ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ସପୋର୍ଟ ଆକ୍ଟ: ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପାରସ୍ପରିକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ସପୋର୍ଟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି।
ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ସଂଳାପ: ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାର୍ଷିକ ‘ମାରିଟାଇମ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଡାଇଲଗ୍’ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ, ଯାହାର ନେତୃତ୍ୱ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ନେବେ।
ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ: ଉଭୟ ଦେଶ ନୌସେନା, ବାୟୁସେନା ଏବଂ ସ୍ଥଳସେନାର ମିଳିତ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ, କର୍ମଚାରୀ ବିନିମୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିବାକୁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍:

ମିଳିତ ବିବୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଏକ “ମୁକ୍ତ, ଖୋଲା, ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ” କ୍ଷେତ୍ର ଗଠନ କରିବାରେ ଦୁଇ ଦେଶର ସମାନ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଛି। ସମ୍ପ୍ରତି ଚୀନର ମିସାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ପିଏମ୍ ଲକ୍ସନ ଏବଂ ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହି ନୂଆ ସମ୍ପର୍କ ବେଜିଂ (ଚୀନ)ର ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷାକୁ ରୋକିବାରେ ସହାୟକ ହେବ କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସିଧାସଳଖ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଇନାହାନ୍ତି।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟତୀତ ନିକଟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (FTA) ଆଧାରରେ ବାଣିଜ୍ୟ, କୂଟନୀତି, ସଂସ୍କୃତି, କ୍ରୀଡ଼ା ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରାଯିବ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।