ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇବେ ରବର୍ଟ ହଲ୍ ଓ ମାଇକେଲ୍ ଉଡଫୋର୍ଡ
ଷ୍ଟକହୋମ୍: ୨୦୨୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକାର ଦୁଇ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ରବର୍ଟ ଇ. ହଲ୍ ଓ ମାଇକେଲ୍ ଉଡଫୋର୍ଡଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନୂତନ ଆର୍ଥିକ ମଡେଲ୍ ବିକାଶରେ ସେମାନଙ୍କ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ଅବଦାନକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇ ରୟାଲ୍ ସ୍ୱିଡିଶ୍ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଛି।
ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବାବେଳେ ଏହି ଦୁଇ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ଗବେଷଣା ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି। ସେମାନେ ବୃହତ୍ ଅର୍ଥନୀତିର ସ୍ଥିରତାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ପରିବାର ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଆଧାର କରି ନୂତନ ଅର୍ଥନୈତିକ ମଡେଲ୍ ବିକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ମଡେଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରିପାରିବେ। ବିଶେଷକରି ମୁଦ୍ରାନୀତି, ସୁଧହାର, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଓ ସରକାରୀ ଆର୍ଥିକ ପଦକ୍ଷେପ ଅର୍ଥନୀତିକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ତାହା ବୁଝିବାରେ ଏହି ଗବେଷଣା ସହାୟକ ହୋଇଛି। ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରାଗଲେ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥାର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ କରିବା ସହ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିହେବ।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାରର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ନାମ ହେଉଛି ‘ଆଲଫ୍ରେଡ୍ ନୋବେଲଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ୱେରିଜେସ୍ ରିକ୍ସବ୍ୟାଙ୍କ ପୁରସ୍କାର’। ସ୍ୱିଡେନର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବାବେଳେ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଏ।
ଭାରତ ସହ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁରସ୍କାରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ସେନ୍ ଏବଂ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ଅଭିଜିତ୍ ବାନାର୍ଜୀ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ। ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତି ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣାରେ ସେମାନଙ୍କ ଅବଦାନ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଥିଲା। ରବର୍ଟ ହଲ୍ ଓ ମାଇକେଲ୍ ଉଡଫୋର୍ଡଙ୍କ ଗବେଷଣା ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାର ଯୋଗାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
