ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା: ଭକ୍ତି, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଅପୂର୍ବ ମହାପର୍ବ
ପୁରୀ, ଜୁଲାଇ ୧୬ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର): ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବବୃହତ୍ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ଭାବେ ପରିଚିତ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା କେବଳ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ବରଂ କୋଟି କୋଟି ଭକ୍ତଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ, ଭକ୍ତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନାର ଏକ ମହାସଙ୍ଗମ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଡ଼ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ନିଜ ନିଜ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରୁ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ଅଭିମୁଖେ ବିଜେ କରନ୍ତି।
ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ରଥାରୂଢ଼ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଭକ୍ତଙ୍କ ଜୀବନରେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶାନ୍ତି ଆଣିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଏହି ବିଶ୍ୱାସକୁ ନେଇ ଦେଶ-ବିଦେଶରୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ପୁରୀ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ସମବେତ ହୁଅନ୍ତି। ରଥ ଟାଣିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପାର ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ଭକ୍ତଙ୍କ ଜୟଧ୍ୱନି, ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶରେ ମୁଖରିତ ହୋଇଉଠେ। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତ ସହ ବିଦେଶରୁ ଆସୁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ବର ସାକ୍ଷୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଅଧିକ ପରିଚିତ କରାଇବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହୋଇଛି।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ଦ୍ୱାଦଶ ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟରୁ ରଥଯାତ୍ରାକୁ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହି ନଅ ଦିନିଆ ମହୋତ୍ସବରେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ବିଜେ, ହେରାପଞ୍ଚମୀ, ସୁନାବେଶ, ଅଧରପଣା ଏବଂ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ପରି ବିଭିନ୍ନ ନୀତିକାନ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରମ୍ପରା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଅନନ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଭକ୍ତଙ୍କ ଆସ୍ଥା, ସେବାୟତଙ୍କ ନିଷ୍ଠା ଓ ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରାର ସମନ୍ୱୟରେ ରଥଯାତ୍ରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ଜନସମାଗମ ଭିତ୍ତିକ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖିଛି। ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ମହାପର୍ବ ଭକ୍ତି, ସମାନତା, ସହଯୋଗ ଓ ମାନବତାର ବାର୍ତ୍ତାକୁ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ପ୍ରଚାର କରିଆସୁଛି।
