ଢାକା: ତିସ୍ତା ନଦୀ ଜଳ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ବାଂଲାଦେଶ ନିଜ ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି। ତିସ୍ତା ଜଳ ବଣ୍ଟନ ବିବାଦକୁ ନେଇ ଭାରତ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହେଉ, ଏହା ବାଂଲାଦେଶ ଚାହୁଁନାହିଁ ବୋଲି ଦେଶର ଜଳ ସମ୍ପଦ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହିଦୁଦ୍ଦିନ ଚୌଧୁରୀ ଅନି କହିଛନ୍ତି।
ଢାକାରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସେମିନାରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, ବାଂଲାଦେଶ ଭାରତକୁ ଜଣେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଡ଼ୋଶୀ ଭାବେ ଦେଖେ। ଭାରତର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଥିବା ବେଳେ ବାଂଲାଦେଶର ମଧ୍ୟ ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ପରସ୍ପରର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ତିସ୍ତା ନେଇ ବାଂଲାଦେଶର ନୂଆ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ବାଂଲାଦେଶର ନୂଆ ସରକାର ତିସ୍ତା ଜଳ ବଣ୍ଟନ ବିବାଦର ସମାଧାନ ଖୋଜୁଥିବା ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ତିସ୍ତା ନଦୀକୁ ନେଇ ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଆସୁଛି।
ତିସ୍ତା ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ ଉପରେ ଜୋର
ବାଂଲାଦେଶ ତିସ୍ତା ନଦୀର ବ୍ୟାପକ ପରିଚାଳନା ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ କାମ କରୁଛି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଚୀନ୍ ସହାୟତା କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛି।
ପ୍ରକଳ୍ପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଉତ୍ତର ବାଂଲାଦେଶରେ ବାରମ୍ବାର ହେଉଥିବା ବନ୍ୟା, ନଦୀକୂଳ କ୍ଷୟ ଏବଂ ଶୁଖିଲା ଋତୁରେ ପାଣି ଅଭାବ ଭଳି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବା। ତିସ୍ତା ନଦୀ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର କୃଷି ଓ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
୫ରୁ ୬ ଜିଲ୍ଲାର ଆଶା
ତିସ୍ତା ନଦୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଉତ୍ତର ବାଂଲାଦେଶର ୫ରୁ ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ନଦୀକୂଳ କ୍ଷୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ଜୁଝୁଥିବା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକେ ତିସ୍ତା ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ବଡ଼ ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି।
ତିସ୍ତା ଚୁକ୍ତି ହେଉ କିମ୍ବା ତିସ୍ତା ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ୍, ଯେଉଁ ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ତାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ବାଂଲାଦେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
୧୯୮୦ ଦଶକରୁ ଚାଲିଛି ଆଲୋଚନା
ତିସ୍ତା ନଦୀ ହିମାଳୟରୁ ବାହାରି ସିକ୍କିମ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଦେଇ ବାଂଲାଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏହି ନଦୀର ଜଳ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ୧୯୮୦ ଦଶକରୁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।
୧୯୮୩ରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅନ୍ତରୀଣ ବୁଝାମଣା ଅନୁସାରେ ଭାରତକୁ ୩୯ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶକୁ ୩୬ ପ୍ରତିଶତ ଜଳ ଦେବା ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଥିଲା। ଅବଶିଷ୍ଟ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ଜଳକୁ ଅବଣ୍ଟିତ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଥିଲା। ୨୦୧୧ରେ ଏକ ଅନ୍ତରୀଣ ଚୁକ୍ତିର ଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଜଳ ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ନେଇ ଉଠିଥିବା ଆପତ୍ତି କାରଣରୁ ଏହା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇପାରିନଥିଲା।
ତିସ୍ତା ଜଳ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ଦୀର୍ଘଦିନର ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ବାଂଲାଦେଶ ଏବେ ଭାରତ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖି ତିସ୍ତା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଚାହୁଁଥିବା ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି।