ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଫାଶୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଦାବିରେ ହୋଇଥିବା ଆବେଦନକୁ ମଙ୍ଗଳବାର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଖାରଜ କରିଛନ୍ତି। ଜଷ୍ଟିସ୍ ବିକ୍ରମ ନାଥ ଓ ଜଷ୍ଟିସ୍ ସନ୍ଦୀପ ମେହତାଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଫାଶୀକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଆଧାର ନଥିବା କହିଛନ୍ତି।
ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ନୂଆ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଚିକିତ୍ସାବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କିମ୍ବା ଅନୁଭୂତିଭିତ୍ତିକ ପ୍ରମାଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗର ପୁନଃବିଚାରର ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରହିବ ବୋଲି କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଚାହିଲେ ଏକ ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ଗଠନ କରି ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବିକଳ୍ପ ପଦ୍ଧତିର ବ୍ୟାପକ ସମୀକ୍ଷା କରିପାରିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି।
୨୦୧୮ରେ କେନ୍ଦ୍ରର ଯୁକ୍ତି
୨୦୧୮ରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବର୍ତ୍ତମାନର ଫାଶୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଫାଶୀର ସାମ୍ବିଧାନିକ ବୈଧତା ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ୧୯୮୩ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ସାମ୍ବିଧାନିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜକୁ ଖାରଜ କରିଥିଲେ।
୨୦୨୩ରେ ତଥ୍ୟ ମାଗିଥିଲେ କୋର୍ଟ
ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ପଦ୍ଧତି, ଏହାର ମାନବୀୟ ପ୍ରଭାବ ଓ ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ୨୦୨୩ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ମାଗିଥିଲେ। ପରେ ବିଷୟଟି ଉପରେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ ନେବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।
୨୦୨୬ ଜାନୁଆରୀରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାରେ ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ। ମଙ୍ଗଳବାର ରାୟ ଦେଇ ଖଣ୍ଡପୀଠ ବର୍ତ୍ତମାନର ଫାଶୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବଳବତ୍ତର ରଖିଛନ୍ତି।
ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ ଋଷି ମଲହୋତ୍ରା ୨୦୧୭ରେ ଏହି ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦାବି ଥିଲା, ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ପଦ୍ଧତିରେ ମାନବୀୟ ଗରିମା ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ବିଚାର କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଆବେଦନରେ ଦଣ୍ଡ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂହିତାର ଧାରା ୩୫୪(୫)ର ସାମ୍ବିଧାନିକ ବୈଧତାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଜୀବନ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗରିମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏବେ ଫାଶୀକୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ବୈଧ ପଦ୍ଧତି ଭାବେ ରଖିଛନ୍ତି। ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଦୃଢ଼ ବୈଜ୍ଞାନିକ କିମ୍ବା ଚିକିତ୍ସାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଲେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗର ପୁନଃବିଚାର ସମ୍ଭବ ବୋଲି କୋର୍ଟ ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରଖିଛନ୍ତି।