ସ୍ତନ କର୍କଟରୁ କେମିତି ବଞ୍ଚିବେ? ସଚେତନତା ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିକିତ୍ସା ହିଁ ଏକମାତ୍ର ରାସ୍ତା; ଜାଣନ୍ତୁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ।
ବର୍ତ୍ତମାନର ବଦଳୁଥିବା ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଯୋଗୁଁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କର୍କଟ ରୋଗର ପ୍ରକୋପ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ‘ସ୍ତନ କର୍କଟ’ (Breast Cancer) ସବୁଠାରୁ ଭୟାବହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। କେବଳ ସହର ନୁହେଁ, କେନ୍ଦୁଝର ଭଳି ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ମହିଳା ଏହି ରୋଗର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି। ତେବେ ଡରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସଠିକ୍ ସମୟରେ ସଚେତନତା, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିହ୍ନଟ ଓ ଉଚିତ୍ ଚିକିତ୍ସା ଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଲ ହେବା ସମ୍ଭବ।
ଏହି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗରୁ କେମିତି ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ, ସେ ନେଇ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତୁ (Recognize Early Symptoms)
ସ୍ତନ କର୍କଟର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ:
- ସ୍ତନ କିମ୍ବା କାଖ ତଳେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଶକ୍ତ ପିଣ୍ଡୁଳା (Lump) ବା ଟ୍ୟୁମର ଅନୁଭବ ହେବା।
- ସ୍ତନର ଆକାର କିମ୍ବା ରୂପରେ ହଠାତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବା।
- ସ୍ତନର ଚର୍ମ ଲାଲ୍ ପଡ଼ିବା, କୁଣ୍ଡେଇ ହେବା କିମ୍ବା କୋଳିଥ ଭଳି ଖାଲୁଆ ହୋଇଯିବା।
- ନିପଲ୍ (Nipple) ଭିତରକୁ ପଶିଯିବା କିମ୍ବା ସେଥିରୁ କ୍ଷୀର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବା ରକ୍ତ ବାହାରିବା।
- ସ୍ତନରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେବା।
କେମିତି କରିବେ ପ୍ରତିକାର? (Prevention and Protection)
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କର୍କଟ ରୋଗକୁ ରୋକିବା ସମ୍ଭବ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ଜୀବନଶୈଳୀରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ଏହାର ଆଶଙ୍କାକୁ ବହୁମାତ୍ରାରେ କମାଯାଇପାରିବ।
୧. ନିୟମିତ ନିଜର ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ (Self-Examination): ୨୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ପ୍ରତି ମାସରେ ଅନ୍ତତଃ ଥରେ ନିଜ ସ୍ତନକୁ ନିଜେ ହାତରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି କୌଣସି ନୂଆ ପିଣ୍ଡୁଳା ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ନଜରକୁ ଆସେ, ତେବେ ଲଜ୍ଜା ନକରି ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।
୨. ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ବ୍ୟାୟାମ: ଅତ୍ୟଧିକ ମୋଟାପଣ ସ୍ତନ କର୍କଟର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇଥାଏ। ତେଣୁ ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ, ଯୋଗ କିମ୍ବା ଅତିକମରେ ୩୦ ମିନିଟ୍ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିବା ଦ୍ୱାରା ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହେ ଏବଂ ଶରୀର ସୁସ୍ଥ ରହେ।
୩. ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟପେୟ: ନିଜ ଖାଦ୍ୟରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର ସବୁଜ ପନିପରିବା, ଫଳ ଏବଂ ଶସ୍ୟଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସାମିଲ କରନ୍ତୁ। ଚର୍ବିଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ, ଜଙ୍କ୍ ଫୁଡ୍ ଏବଂ ବାହାର ଖାଦ୍ୟଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।
୪. ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟରୁ ଦୂରରେ ରୁହନ୍ତୁ: ଧୂମ୍ରପାନ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ କର୍କଟ ରୋଗର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ମହିଳାମାନେ ଏହିସବୁ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍।
୫. ଶିଶୁକୁ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାନ୍ତୁ: ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଶିଶୁକୁ ଅନ୍ତତଃ ୬ ମାସରୁ ବର୍ଷେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କଠାରେ ସ୍ତନ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବହୁତ କମ୍ ଥାଏ।
୬. ଚିକିତ୍ସକୀୟ ଯାଞ୍ଚ (Screening): ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ‘ମ୍ୟାମୋଗ୍ରାଫି’ (Mammography) ବା ସ୍ତନର ଏକ୍ସ-ରେ କରାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଅତି ଛୋଟ ଟ୍ୟୁମରକୁ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରେ।
ସ୍ତନ କର୍କଟ ମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ନୁହେଁ”। ଯଦି ଏହା ପ୍ରଥମ ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ, ତେବେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର, କେମୋଥେରାପି ବା ରେଡିଏସନ୍ ଦ୍ୱାରା ରୋଗୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ହୋଇ ଜୀବନଯାପନ କରିପାରିବେ। କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏଥିପାଇଁ ଯାଞ୍ଚ ଓ ପରାମର୍ଶ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ତେଣୁ ସଚେତନ ହୁଅନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଯତ୍ନବାନ ହୁଅନ୍ତୁ।
