ଗ୍ଲାସଗୋ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା-୨୦୨୬ରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଖେଳାଳିଙ୍କ ଦମ୍ଦାର ପ୍ରଦର୍ଶନ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଗ୍ଲାସଗୋ ସହରରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା-୨୦୨୬ (Commonwealth Games 2026) ରେ ଭାରତୀୟ ଆଥଲେଟ୍ମାନେ ପୁଣି ଥରେ ବିଶ୍ୱ କ୍ରୀଡ଼ା ମଞ୍ଚରେ ଦେଶର ଧ୍ୱଜା ଉଡ଼ାଇଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ଏହି ସଂସ୍କରଣରେ ଭାରତୀୟ ନାରୀ ଶକ୍ତିର ଅପୂର୍ବ ଦକ୍ଷତା, ସଂକଳ୍ପ ଓ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଚକିତ କରିଛି। ଭାରତ ହାସଲ କରିଥିବା ମୋଟ ୧୩ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ମହିଳା ଖେଳାଳିମାନେ ୮ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କବଜା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ମୋଟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତାର ୬୧ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ। ଭାରୋତ୍ତୋଳନ, ପାରା ଆଥଲେଟିକ୍ସ, ଜୁଡ଼ୋ ଏବଂ ବକ୍ସିଂ ଭଳି କଠିନ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମହିଳା ଆଥଲେଟ୍ମାନଙ୍କ ଏହି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ସଫଳତା ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିଛି।
୧. ବକ୍ସିଂ ରିଙ୍ଗରେ ମହିଳା ମୁଷ୍ଟିଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ
ଗ୍ଲାସଗୋ ୨୦୨୬ରେ ଭାରତୀୟ ବକ୍ସିଂ ଦଳର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଥିଲା। ଭାରତର ମୋଟ ୧୦ ଜଣ ମୁଷ୍ଟିଯୋଦ୍ଧା ଫାଇନାଲ୍ରେ ପ୍ରବେଶ କରି ୧୦ଟି ଜାତୀୟ ପଦକ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରୁ ୭ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ୩ଟି ରୌପ୍ୟ ପଦକ ମିଳିଛି। ଏହି ୭ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ମଧ୍ୟରୁ ୫ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କେବଳ ମହିଳା ବକ୍ସରମାନେ ଜିତି ଦେଶର ଗୌରବ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି।
- ସାକ୍ଷୀ ଚୌଧୁରୀ: ନିଜର ଦ୍ରୁତ ପଞ୍ଚ୍ ଓ ଚମତ୍କାର ରିଙ୍ଗ୍ କୌଶଳ ବଳରେ ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
- ପ୍ରୀତି ପାୱାର: କଠିନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମଧ୍ୟରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାରୀରିକ ଦକ୍ଷତାର ପରିଚୟ ଦେଇ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି।
- ଜସ୍ମିନ ଲାମ୍ବୋରିଆ: ନିଜର ଦୀର୍ଘ ଅନୁଭବ ଓ ଶାଣିତ ବକ୍ସିଂ ଶୈଳୀ ଜରିଆରେ ବିପକ୍ଷ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାତ୍ ଦେଇ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଜିତିଛନ୍ତି।
- ପ୍ରୀୟା ଘଙ୍ଗାସ: ନିଜ ବର୍ଗରେ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଖେଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ନିଜ ନାମରେ କରିଛନ୍ତି।
- ଅରୁନ୍ଧତି ଚୌଧୁରୀ: ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଞ୍ଚ୍ ଓ ସଠିକ୍ ରଣନୀତି ବଳରେ ଫାଇନାଲ ମ୍ୟାଚ ଜିତି ଭାରତୀୟ ମହିଳା ବକ୍ସିଂ ଦଳର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ସଫଳତାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ରୂପ ଦେଇଛନ୍ତି।
୨. ଇତିହାସ ରଚିଲେ ମୀରାବାଇ, ଅସ୍ମିତା ଓ ଶର୍ମିଳା
ମହିଳାମାନଙ୍କ ଏହି ଗୌରବମୟ ଯାତ୍ରାରେ କେବଳ ବକ୍ସିଂ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି:
- ମୀରାବାଇ ଚାନୁ ସାଇଖୋମ (ଭାରୋତ୍ତୋଳନ): ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପଦକ ବିଜେତ୍ରୀ ମୀରାବାଇ ଚାନୁ ଏହି ସଂସ୍କରଣରେ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିତି ନିଜ କ୍ରୀଡ଼ା ଜୀବନର ଅନନ୍ୟ ଧାରା ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାର କ୍ରମାଗତ ୪ଟି ସଂସ୍କରଣରେ ପଦକ ଜିତିବା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ହ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ହାସଲ କରିବାର କୀର୍ତ୍ତିମାନ ସହ ସେ ଭାରତୀୟ ଭାରୋତ୍ତୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି।
- ଶର୍ମିଳା ଧନକଡ଼ (ପାରା ଆଥଲେଟିକ୍ସ): ପାରା ଆଥଲେଟିକ୍ସର ସଟ୍ ପୁଟ୍ (Shot Put) ଇଭେଣ୍ଟ୍ରେ ନିଜର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଦାର୍ପଣ ସମୟରେ ହିଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତି ଶର୍ମିଳା ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
- ଅସ୍ମିତା ଦେ (ଜୁଡ଼ୋ): ଭାରତୀୟ ଜୁଡ଼ୋ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତି ଅସ୍ମିତା ଦେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଇତିହାସ ଲେଖିଛନ୍ତି।
୩. ଭାରତୀୟ ପଦକ ତାଲିକା ଓ ସାଂଖ୍ୟିକ ବିଶ୍ଲେଷଣ
ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ଗ୍ଲାସଗୋ-୨୦୨୬ରେ ମୋଟ ୩୯ଟି ପଦକ କବଜା କରିଛି। ପଦକ ତାଲିକାକୁ ଲିଙ୍ଗଗତ ଓ କ୍ରୀଡ଼ା ଭିତ୍ତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଶ୍ଲେଷଣ କଲେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ:
(କ) ଲିଙ୍ଗଗତ ପଦକ ବଣ୍ଟନ (Gender-wise Distribution)
| ବର୍ଗ (Category) | ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ (Gold) | ରୌପ୍ୟ (Silver) | କାଂସ୍ୟ (Bronze) | ମୋଟ ପଦକ (Total) |
| ମହିଳା (Women) | ୮ | ୪ | ୪ | ୧୬ |
| ପୁରୁଷ (Men) | ୫ | ୧୩ | ୫ | ୨୩ |
| ସାମଗ୍ରିକ (Overall Total) | ୧୩ | ୧୭ | ୯ | ୩୯ |
- ମହିଳାଙ୍କ ସଫଳତା: ମହିଳାମାନେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିବାରେ ଆଗୁଆ ରହିଥିଲେ। ସେମାନେ ଜିତିଥିବା ୧୬ଟି ପଦକ ମଧ୍ୟରୁ ୫୦% ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଥିଲା।
- ପୁରୁଷଙ୍କ ସଫଳତା: ସାମଗ୍ରିକ ପଦକ ସଂଖ୍ୟା (୨୩) ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୁରୁଷ ଆଥଲେଟ୍ମାନେ ଆଗରେ ଥିଲେ। ମୋଟ ୧୭ଟି ରୌପ୍ୟ ପଦକରୁ ପୁରୁଷମାନେ ଏକାକୀ ୧୩ଟି ରୌପ୍ୟ ଜିତି ଭାରତର ପଦକ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
(ଖ) କ୍ରୀଡ଼ା ଶୃଙ୍ଖଳା ଅନୁସାରେ ପଦକ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦ (Discipline-wise Performance)
ଭାରତ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ମୋଟ ୩୯ଟି ପଦକରୁ ୩୪ଟି ପଦକ ହାସଲ ହୋଇଥିଲା:
- ଦୌଡ଼କୁଦ (Athletics): ସର୍ବାଧିକ ୧୬ଟି ପଦକ (ଟ୍ରାକ୍ ଏବଂ ଫିଲ୍ଡ ଇଭେଣ୍ଟ୍ସରେ ଭାରତୀୟ ଆଥଲେଟ୍ଙ୍କ ସଫଳତା)।
- ବକ୍ସିଂ (Boxing): ୧୦ଟି ପଦକ (୧୦ ଜଣ ଫାଇନାଲିଷ୍ଟ: ୭ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ୩ ରୌପ୍ୟ)।
- ଭାରୋତ୍ତୋଳନ (Weightlifting): ୮ଟି ପଦକ (ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ବର୍ଗରେ ଭାରୋତ୍ତୋଳକଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ)।
- ଅନ୍ୟାନ୍ୟ (ଜୁଡ଼ୋ, ପାରା ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଇତ୍ୟାଦି): ୫ଟି ପଦକ।
୪. ପିଟି ଉଷାଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ସଂସ୍ଥାଗତ ସଫଳତା
ଭାରତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ (IOA) ର ସଭାପତି ଥାଭୁଲ ପରମ୍ବିଲ ତେକେପରମ୍ବିଲ ଉଷା (ପିଟି ଉଷା) ଏହି ଐତିହାସିକ ସଫଳତାକୁ ନେଇ ଗଭୀର ସନ୍ତୋଷ ଓ ଗୌରବ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ନିଜେ ଜଣେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଆଥଲେଟ୍ ଭାବେ ସେ ଏହି ସଫଳତାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ବିଶ୍ଲେଷଣ କରି କହିଛନ୍ତି:
“୧୩ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକରୁ ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନେ ୮ଟି ଜିତିବା ମୋ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୌରବର ବିଷୟ। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଆମ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ମାନେ କରିଥିବା ତ୍ୟାଗ, କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଏହା ପ୍ରକୃତ ପ୍ରତିଫଳନ। ପ୍ରତିଟି ପଦକ ଭାରତୀୟ ନାରୀ ଶକ୍ତିର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ଗ୍ରାସରୁଟ୍ ସ୍ତରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା (ଯେପରିକି TOPS ଓ ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ) ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ସହଯୋଗ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ଆମ କନ୍ୟାମାନେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିପାରିଛନ୍ତି।”
୫. ଭବିଷ୍ୟତ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ନୂତନ ଦିଗଦର୍ଶନ
ଗ୍ଲାସଗୋ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା-୨୦୨୬ର ଏହି ଫଳାଫଳ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ ଭାରତରେ ମହିଳା କ୍ରୀଡ଼ାର ଚେର ଏବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଦୃଢ଼। ବିଶେଷ କରି ମହିଳା ବକ୍ସିଂ, ଜୁଡ଼ୋ ଏବଂ ଭାରୋତ୍ତୋଳନରେ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ନୂତନ ପ୍ରତିଭାମାନେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତାହା ଆଗାମୀ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଏବଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଭାରତର ପଦକ ଦାବିକୁ ଆହୁରି ସଶକ୍ତ କରିଛି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସାଧାରଣ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା ଏହି ମହିଳା ଆଥଲେଟ୍ମାନେ କେବଳ ପଦକ ଜିତିନାହାନ୍ତି, ବରଂ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ରୀଡ଼ାକୁ ଏକ ସଫଳ କ୍ୟାରିୟର ଭାବେ ବାଛିନେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଛନ୍ତି।
