ବନ୍ଦ ହେଲା ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଶାଖା କାଣୀ ନଦୀର ମୁହଁ, ବିପଦରେ ଧାମନଗର ଓ ଚାନ୍ଦବାଲିର ଅନେକ ପଞ୍ଚାୟତ

ଧାମନଗର : ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଧାମନଗର ବ୍ଲକ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଶାଖା ନଦୀ କାଣୀ ଓ କୋଚିଳାକୁ ନେଇ ଏବେ ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। କାଣୀ ନଦୀର ମୁହଁରେ ପଥର ପକାଇ ଜଳ ପ୍ରବାହର ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ନେଇ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୀବ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଓ କାହା ସ୍ୱାର୍ଥରେ କରାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ନେଇ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର କିଛି ଅଞ୍ଚଳକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜଳସେଚନ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ କାଣୀ ନଦୀର ମୁହଁକୁ ପଥର ପକାଇ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଛି। ଯଦି ଏହି ଅଭିଯୋଗ ସତ୍ୟ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟର ପରିଣାମ ଧାମନଗର ଓ ଚାନ୍ଦବାଲି ଅଞ୍ଚଳର ନଦୀ ପ୍ରବାହ, ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଏବଂ ବନ୍ୟା ପରିଚାଳନା ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ, ତାହାର ନିରପେକ୍ଷ ଯାଞ୍ଚ ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ଧାମନଗର ବ୍ଲକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ସହ ଏହାର ଶାଖା ନଦୀ କାଣୀ ଓ କୋଚିଳାର ଜଳପ୍ରବାହ ସ୍ଥାନୀୟ ଭୌଗୋଳିକ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବନ୍ୟା ପରିଚାଳନା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ। ବର୍ଷା ଋତୁରେ ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ଜଳସ୍ତର ବଢ଼ିଲେ ଜଳ କେଉଁ ଦିଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, କେଉଁଠାରେ ଜଳ ଜମି ରହୁଛି ଏବଂ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଜଳ ନିଷ୍କାସିତ ହେଉଛି, ତାହା ନଦୀବନ୍ଧ ଓ ନଦୀକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।

ଅତୀତରେ ବନ୍ୟା ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ନଦୀବନ୍ଧ ଉପରେ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ଏବଂ ବନ୍ଧ ବୁଡ଼ିବା ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଦେଇଥିବା  ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ନଦୀର ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳପ୍ରବାହରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଗଲେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ଏହା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଓ ବନ୍ୟା ବିପଦକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ତେଣୁ କାଣୀ ନଦୀର ମୁହଁ ବନ୍ଦ କରାଯିବା ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବୈଷୟିକ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା, ଏହାର ଜଳପ୍ରବାହ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ତଳମୁଣ୍ଡରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି, ତାହା ସାର୍ବଜନୀନ କରିବାକୁ ଦାବି ହେଉଛି।

କାଣୀ ନଦୀର ମୁହଁ ବନ୍ଦ ହେବା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଧାମନଗର ବ୍ଲକର ଅନେକ ପଞ୍ଚାୟତରେ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ବିଶେଷକରି ହସନାବାଦ, ଅର୍ଜୁନପୁର ଓ ପଧାନୀ ପଞ୍ଚାୟତ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବନ୍ୟା ଓ ନଦୀକୂଳ କ୍ଷୟକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତି।

ସେହିପରି ଚାନ୍ଦବାଲି ବ୍ଲକର ଆରଡ଼ି, ନାନ୍ଦପୁର, ସୁନ୍ଦରପୁର ଓ ଓଳଗ ପଞ୍ଚାୟତର ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ନଦୀର ଜଳପ୍ରବାହ ଓ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ତୁରନ୍ତ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଦାବି ହେଉଛି।

ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଆଶଙ୍କା ହେଉଛି, ଯଦି ନଦୀର ଜଳପ୍ରବାହ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ବନ୍ୟାଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଗିଡ଼ିଯାଏ, ତେବେ ଅନେକ ଗ୍ରାମର ଚାଷଜମି, ଘରଦ୍ୱାର, ରାସ୍ତାଘାଟ ଓ ଜୀବିକା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯିବା ଭଳି ଆଶଙ୍କାର ବାସ୍ତବତା ସମ୍ପର୍କରେ ନିଶ୍ଚିତ ମତ ଦେବା ପାଇଁ ଭୌଗୋଳିକ ଓ ବୈଷୟିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଆବଶ୍ୟକ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଭିନ୍ନ ନଦୀର ଖନନ, ସଫେଇ ଓ ସଂସ୍କାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ କାଣୀ ନଦୀର ମୁହଁରେ ପଥର ପକାଇ ଜଳପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ପଡ଼ିଲା ବୋଲି ସାଧାରଣ ଲୋକେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି।

ଯଦି କୌଣସି ନଦୀବନ୍ଧର ସୁରକ୍ଷା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଏପରି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥାଏ, ତେବେ ତାହାର ଅନୁମୋଦନ, ବୈଷୟିକ ରିପୋର୍ଟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦ ମଧ୍ୟକୁ ଠେଲି ଦିଆଯାଉଛି କି ନାହିଁ, ତାହାର ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜଳସେଚନ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଇଛି। ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର କାରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ସହ ନଦୀର ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରବାହ ଓ ନଦୀକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜନବସତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି, ତାହା ଜଣାଇବାକୁ ଦାବି ହେଉଛି।