ରଥଯାତ୍ରା-୨୦୨୬ର ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ

ପୁରୀ, ୧୫ ଜୁଲାଇ (ପିପିଏସ): ଜଗତର ନାଥ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରା କେବଳ ଓଡ଼ିଶାର ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର କୋଟି କୋଟି ଭକ୍ତଙ୍କ ଆସ୍ଥା, ଭକ୍ତି ଓ ପରମ୍ପରାର ଏକ ମହାନ ପର୍ବ। ବର୍ଷରେ ଏହି ଏକମାତ୍ର ଅବସରରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଡ଼ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଏବଂ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରି ରଥାରୂଢ଼ ହୋଇ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷର ଐତିହ୍ୟ ବହନ କରୁଥିବା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରା ୧୬ ଜୁଲାଇରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୨୭ ଜୁଲାଇରେ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ନୀତି ସହିତ ସମାପ୍ତ ହେବ। ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଉତ୍କଳ ଖଣ୍ଡ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପୁରୀ ରଥଯାତ୍ରାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଗୁଣ୍ଡିଚା ଯାତ୍ରା, ରଥାରୋହଣ ଓ ଏହି ଯାତ୍ରାର ଦର୍ଶନର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ରହିଛି।

ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଆଷାଢ଼ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ରଥଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଏ। ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷକୁ ଶୁଭ ସମୟ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବାବେଳେ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିକୁ ଯାତ୍ରା, ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନୂତନ ଶୁଭାରମ୍ଭ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ। ସେଥିପାଇଁ ଏହି ତିଥିରେ ରଥଯାତ୍ରାର ଆୟୋଜନ ହୋଇଥାଏ।

ରଥଯାତ୍ରାର ସମସ୍ତ ନୀତିକାନ୍ତି ବୈଦିକ ପଞ୍ଜିକା, ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜି (ପାଞ୍ଜି), ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରାଚୀନ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଧାର୍ମିକ ବିଧିବିଧାନ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୀତିର ନିଜସ୍ୱ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।

ରଥଯାତ୍ରା-୨୦୨୬ର ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ:

● ୧୬ ଜୁଲାଇ (ଗୁରୁବାର): ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ରଥଯାତ୍ରା
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ତିନିଟି ବିଶାଳ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରୁ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରା।

● ୧୫ ଜୁଲାଇ (ବୁଧବାର): ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ
ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରେ ଅନବସର ସମୟ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନବଯୌବନ ବେଶରେ ଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି।

● ୨୦ ଜୁଲାଇ (ସୋମବାର): ହେରା ପଞ୍ଚମୀ
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନ ସମୟରେ ମା’ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ହେରା ପଞ୍ଚମୀ ନାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।

● ୨୩ ଜୁଲାଇ (ଗୁରୁବାର): ସନ୍ଧ୍ୟା ଦର୍ଶନ
ଏହି ଦିନ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରର ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସନ୍ଧ୍ୟା ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅସଂଖ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହି ଦର୍ଶନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

● ୨୪ ଜୁଲାଇ (ଶୁକ୍ରବାର): ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ନଅ ଦିନର ଅବସ୍ଥାନ ପରେ ତିନି ଠାକୁର ପୁନର୍ବାର ରଥରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଯାତ୍ରାକୁ ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା କୁହାଯାଏ।

● ୨୫ ଜୁଲାଇ (ଶନିବାର): ସୁନା ବେଶ
ବାହୁଡ଼ା ପରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ କରାଯାଏ। ଏହି ଅଲୌକିକ ବେଶକୁ ସୁନା ବେଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

● ୨୬ ଜୁଲାଇ (ରବିବାର): ଅଧରପଣା
ଏହି ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଶେଷ ପାନୀୟ ‘ଅଧରପଣା’ ବଡ଼ ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ। ରଥଯାତ୍ରାର ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପାରମ୍ପରିକ ନୀତି।

● ୨୭ ଜୁଲାଇ (ସୋମବାର): ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ
ଶେଷ ଦିନ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି। ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ସହିତ ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରା ମହୋତ୍ସବର ସମାପ୍ତି ଘଟିଥାଏ।