ଭାରତ ପହଞ୍ଚିଲେ ନେପାଳ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ୍ଦ୍ର ‘ବାଲେନ’ ଶାହ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ରିପୋର୍ଟ): ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ନେପାଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ୍ଦ୍ର ‘ବାଲେନ’ ଶାହ ରବିବାରଠାରୁ ଦୁଇ ଦିନିଆ (ନଭେମ୍ବର ୨୨-୨୩) ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ନେପାଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ପଦଭାର ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ଭାରତକୁ ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗସ୍ତ ହେବା ସହ କୌଣସି ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ ସରକାରୀ ଗସ୍ତ। ଏହି ଐତିହାସିକ ଗସ୍ତ ଅବସରରେ ଶ୍ରୀ ଶାହ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ଦୁଇ ଦେଶର ଗଭୀର ଐତିହାସିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦର୍ଶାଉଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଦାନ କରିବେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ଶ୍ରୀ ଶାହ ନେପାଳର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ‘ରାତୋ ମଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ରନାଥ’ଙ୍କ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ଭେଟି ଦେବେ। କାଠମାଣ୍ଡୁ ଉପତ୍ୟକାରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ଏହି ଦେବତା ନେପାଳର ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ ସହିତ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ପାରମ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଲିଚ୍ଛବି ବଂଶର ରାଜା ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ‘ରାତୋ ମଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ରନାଥ’ଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆସାମ ରାଜ୍ୟରୁ କାଠମାଣ୍ଡୁ ଉପତ୍ୟକାକୁ ଆଣିଥିଲେ।
ସେହିପରି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ନେପାଳ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାଠମାଣ୍ଡୁର ଚାବାହିଲସ୍ଥିତ ‘ଚାରୁମତୀ ବିହାର’ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ଉପହାର ଦେବେ। ଏହି ଐତିହାସିକ ବିହାର (ମଠ) ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ଏବଂ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ଚାରୁମତୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ। କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ, ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ନିଜ କନ୍ୟାଙ୍କ ସହ କାଠମାଣ୍ଡୁ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଚାରୁମତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜକୁମାର ଦେବପାଳଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ଦେବପାଟନ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ବିହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
ଏହି ଗସ୍ତ ସମ୍ପର୍କରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA) ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଭାରତର ‘ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଥମ’ (Neighbourhood First) ନୀତି ଅଧୀନରେ ନେପାଳ ସହ ଥିବା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂଆ ଦିଶା ଦେବାରେ ଏହି ଗସ୍ତ ବେଶ୍ ସହାୟକ ହେବ। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାରମ୍ପରିକ ‘ରୋଟି-ବେଟି’ (ସାମାଜିକ ଓ ପାରିବାରିକ) ସମ୍ପର୍କକୁ ଏହା ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଚାରିପାଖେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିବା (ଲ୍ୟାଣ୍ଡଲକ୍ଡ) ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ବାଣିଜ୍ୟ, ପରିବହନ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଯୋଗାଯୋଗ ନିମନ୍ତେ ନେପାଳ ବହୁଳ ଭାବରେ ଭାରତ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
