ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ତେହରାନ, ୧୪/୮: ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେସ୍କିଆନ ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିବେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୨ ଓ ୧୩ ତାରିଖରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ହେବାକୁ ଥିବା BRICS ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ସେ ଯୋଗଦେବେ। ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଶୁକ୍ରବାର ତାଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ଚଳିତ ବର୍ଷ BRICSର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଭାରତ କରୁଥିବାରୁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଏହି ବୈଠକ ଆୟୋଜିତ ହେଉଛି। ପେଜେସ୍କିଆନଙ୍କ ଗସ୍ତକୁ ନେଇ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ସହ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି। ଭାରତ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ଫେରାଇ ଆଣିବା ପକ୍ଷରେ ମତ ରଖିଆସିଛି। ତେଣୁ ମୋଦି-ପେଜେସ୍କିଆନ ଆଲୋଚନାରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ହୋଇପାରେ।
BRICSରେ ଇରାନର ଭୂମିକା
ଇରାନ ୨୦୨୪ରେ BRICSର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଏହାପରେ ତେହରାନ ଏହି ମଞ୍ଚ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ଆର୍ଥିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଆସୁଛି। ଗତ ଜୁନରେ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଆରାଘଚି BRICS ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ।
ପୂର୍ବରୁ ମୋଦି-ପେଜେସ୍କିଆନ ସାକ୍ଷାତ
୨୦୨୪ ଅକ୍ଟୋବରରେ ରୁଷିଆର କାଜାନଠାରେ ଆୟୋଜିତ BRICS ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ଓ ପେଜେସ୍କିଆନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଦୁଇ ନେତା ଭାରତ-ଇରାନ ସମ୍ପର୍କ ସହ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ପରିସ୍ଥିତି ନେଇ ମତ ବିନିମୟ କରିଥିଲେ। ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ସମେତ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା।
ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନଜର
ନିକଟରେ ମୋଦି ଓ ପେଜେସ୍କିଆନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଫୋନ୍ ଯୋଗେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏଥିରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସ୍ଥିତି, ଆଞ୍ଚଳିକ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ବିବାଦର ସମାଧାନ ସପକ୍ଷରେ ରହିଛି। ଏହାସହ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନୌଚାଳନା ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରବାହ ଜାରି ରହିବା ମଧ୍ୟ ଭାରତ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପେଜେସ୍କିଆନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତକୁ ଉଭୟ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର କୂଟନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ଦେଖାଯାଉଛି।
