indian currency

ଯଦି ଆପଣ କେବେ ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍‌କୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ଦେଖିଥିବେ, ତେବେ ସେଥିରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ  ଲେଖାଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିବେ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି, ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ମୋଟ୍ କେତୋଟି ଭାଷା ଲେଖାଯାଇଥାଏ ଏବଂ  ଏପରି କାହିଁକି କରାଯାଏ? ଏହା ପଛର କାରଣ ହେଉଛି ଭାରତରେ କୁହାଯାଉଥିବା ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ, ଯାହା ଲୋକମାନଙ୍କର  ଭାବନାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାର କାମ କରିଥାଏ। ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍‌ରେ ମୋଟ୍ କେତୋଟି ଭାଷା ଥାଏ? ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା (କରେନ୍ସି) ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟ ୧୭ଟି ଭାଷା ଲେଖାଯାଇଥାଏ। ନୋଟ୍‌ର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ୨ଟି ଭାଷା ଥାଏ, ଯାହାକୁ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଜାଣିଥିବା  ଲୋକେ ସହଜରେ ପଢ଼ିପାରିବେ। ସେହିପରି, ପଛ ଭାଗରେ ୧୫ଟି ଭାଷା ଲେଖାଯାଇଥାଏ। ସେହି ୧୫ଟି ଭାଷା କେଉଁଗୁଡ଼ିକ?ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍‌ର ଭାଷା ପ୍ୟାନେଲ୍ (Language Panel) ରେ ଏହି ୧୫ଟି ଭାଷା ସାମିଲ ଥାଏ। ଏଥିରେ ଅସମୀୟା, ବଙ୍ଗଳା, ଗୁଜରାଟୀ, କନ୍ନଡ, କାଶ୍ମୀରୀ, କୋଙ୍କଣୀ, ମାଲାୟାଲମ୍, ମରାଠୀ, ନେପାଳୀ,  ଓଡ଼ିଆ, ପଞ୍ଜାବୀ, ସଂସ୍କୃତ, ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଲେଖାଯାଇଥାଏ। ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଅଲଗା କାହିଁକି ଲେଖାଯାଏ?ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀକୁ ନୋଟ୍‌ର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ (ଆଗ ପଟେ) ଲେଖାଯାଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସାରା  ଦେଶରେ ନୋଟ୍‌କୁ ଚିହ୍ନିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ। ସେହିପରି, ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକୁ ପଛ ପଟେ ଥିବା  ଭାଷା ପ୍ୟାନେଲ୍‌ରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ସବୁ ଭାଷା କାହିଁକି ନଥାଏ?ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅଷ୍ଟମ ଅନୁସୂଚୀରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୨ଟି ଭାଷା ସାମିଲ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ମୋଟ୍ ୧୭ଟି ଭାଷା ହିଁ ଲେଖାଯାଉଛି। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ବର୍ତ୍ତମାନର ଡିଜାଇନ୍ ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ଭାଷା ଲେଖିବାର ଆରମ୍ଭ କେବେ ହୋଇଥିଲା?ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଉଥିବା ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର  ବ୍ୟବହାର ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି କରାଯାଇ ଆସୁଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ  ଭାଷାଭାଷୀ ସମୁଦାୟର ଲୋକଙ୍କୁ  ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା।