ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଡିମେନ୍ସିଆକୁ ନେଇ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟୟନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଡିମେନ୍ସିଆର ପ୍ରାୟ ଅଧା ମାମଲା ସହ ଏପରି କିଛି ଝୁମ୍ପ କାରକ ଜଡ଼ିତ ଥାଇପାରେ, ଯାହାକୁ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରିଚାଳନା ମାଧ୍ୟମରେ ବଦଳାଇବା ସମ୍ଭବ। ଏଥିରେ ଧୂମପାନ ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଭଳି କାରକ ସାମିଲ ରହିଛି।
ସ୍ୱିଡେନ୍ର ଲୁଣ୍ଡ ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ଗବେଷକମାନେ ଡିମେନ୍ସିଆର ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ—ଆଲଜାଇମର୍ସ ରୋଗ ଓ ଭାସ୍କୁଲାର୍ ଡିମେନ୍ସିଆ—ସହ ବିଭିନ୍ନ ଝୁମ୍ପ କାରକର ସମ୍ପର୍କ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି।
କେଉଁ କାରକ ବଦଳାଇବା ସମ୍ଭବ?
ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଡିମେନ୍ସିଆ ଝୁମ୍ପରେ କିଛି ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ କାରକ ରହିଥାଏ। ଏଥିରେ ବୟସ, ଲିଙ୍ଗ ଓ ଜେନେଟିକ୍ସ ଭଳି କାରକ ରହିଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କିଛି ଏପରି କାରକ ରହିଛି ଯାହା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ସମ୍ଭବ। ଏଥିରେ ଧୂମପାନ, ହୃଦ୍ରୋଗ, ରକ୍ତରେ ଅଧିକ ଚର୍ବି, ଶାରୀରିକ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା, ମଦ୍ୟପାନ, ଶ୍ରବଣଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଭଳି କାରକ ରହିଛି।
ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଡିମେନ୍ସିଆ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ରୋଗ ନୁହେଁ। ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ କିମ୍ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଇପାରେ। ତେଣୁ ଏହାର ଝୁମ୍ପ କାରକ ମଧ୍ୟ ମୂଳ କାରଣ ଅନୁଯାୟୀ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।
୪ ବର୍ଷ ଧରି ମସ୍ତିଷ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ନଜର
ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ହାରାହାରି ବୟସ ପ୍ରାୟ ୬୫ ବର୍ଷ ଥିଲା ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ଜ୍ଞାନୀୟ ଦୁର୍ବଳତାର ଲକ୍ଷଣ ନଥିଲା।
ଗବେଷକମାନେ ପ୍ରାୟ ୪ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ନଜର ରଖିଥିଲେ। ବିଶେଷକରି ମସ୍ତିଷ୍କର ‘ହ୍ୱାଇଟ୍ ମ୍ୟାଟର୍’ର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଭାସ୍କୁଲାର୍ ଡିମେନ୍ସିଆରେ ଏହି ଅଂଶରେ କ୍ଷତି ଦେଖାଯାଇପାରେ।
ଏହାସହ ଆଲଜାଇମର୍ସ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଆମିଲଏଡ୍-ବିଟା ଓ ଟାଉ ପ୍ରୋଟିନ୍ର ସ୍ତର ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା।
ମସ୍ତିଷ୍କର ରକ୍ତନଳୀ କ୍ଷତି ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ଝୁମ୍ପ କାରକ
ଗବେଷଣାରେ ଧୂମପାନ, ହୃଦ୍ରୋଗ, ରକ୍ତରେ ଅଧିକ ଚର୍ବି ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଭଳି ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ କାରକ ମସ୍ତିଷ୍କର ରକ୍ତନଳୀ କ୍ଷତି ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି।
ଏହି କାରକଗୁଡ଼ିକ ମସ୍ତିଷ୍କର ‘ହ୍ୱାଇଟ୍ ମ୍ୟାଟର୍’ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ରୁତ ହେବା ସହ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଥିବା ଗବେଷକମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି। ରକ୍ତନଳୀର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ଫଳରେ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ରକ୍ତନଳୀଜନିତ କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳରେ ଏହା ଭାସ୍କୁଲାର୍ ଡିମେନ୍ସିଆର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ଗବେଷକମାନେ ଏହାସହ କିଛି ଝୁମ୍ପ କାରକ ଓ ଆଲଜାଇମର୍ସ ରୋଗ ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରୋଟିନ୍ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି।
ଗବେଷଣାର ମୁଖ୍ୟ ସଙ୍କେତ ହେଉଛି—ଡିମେନ୍ସିଆର ସମସ୍ତ ଝୁମ୍ପକୁ ରୋକିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଧୂମପାନ, ରକ୍ତଚାପ ଓ ହୃଦ୍ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ କାରକ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।